Zijn jouw zelfverwijten wel terecht nadat jouw partner het uitmaakte?

 

 
 
Ik heb een hekel aan liegen. Toch heb ik in het verleden een keer flink gelogen tegen de ouders van mijn toenmalige vriendin. Ik was namelijk doodsbang dat ze anders het huis uitgezet zou worden. Met mijn hart in de keel, en met enorme tegenzin, loog ik hen op een dag keihard voor.
Ik dacht (en hoopte vurig) dat dit onze relatie, en haar contact met haar ouders, zou redden. En daar had ik veel voor over. Maar het tegendeel was waar. Kort daarvoor bleek ze de waarheid namelijk al aan haar ouders opgebiecht te hebben! Mijn leugen betekende dan ook het einde van onze relatie. En jarenlang bleef ik mezelf maar verwijten maken dat ik die bewuste dag zo gelogen had.

Misschien herken jij dat ook: dat jij jezelf een hele tijd maar verwijten bleef maken nadat jouw toenmalige partner het uitmaakte. En misschien maak jij jezelf als vrijgezel nu nog steeds wel verwijten.
In mijn geval was het terecht dat ik mezelf verwijten maakte: ik had per slot van rekening haar ouders voorgelogen. En liegen was iets wat ik anders niet gauw deed. Hier heb ik dan ook flink van geleerd.
Maar het kan ook onterecht zijn dat jij jezelf maar verwijten blijft maken. Bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

  1. Je bent nooit tevreden over jezelf

    Je bent iemand die eerder ziet wat er niet (goed) gedaan is dan wat er wel (goed) gedaan is. Zowel door jouzelf als door andere mensen.
    Achteraf gezien vind je dan ook altijd dat je het nog wel beter had kunnen doen. Mensen om jou heen zeggen dat jij veel te streng en veel te kritisch naar jezelf bent. Maar zelf vind je dat zij de lat gewoon veel te laag leggen.
    Hoe goed jij het ook in die verbroken relatie(s) gedaan hebt, je zult jezelf altijd verwijten blijven maken. Want je ziet altijd wel weer iets anders wat je beter (minder fout) had kunnen doen. En zelfs als de relatie niet verbroken was, had jij jezelf nu nog steeds van alles en nog wat verweten.
    Jouw uitdaging is in mijn ogen dan ook om in je (vrijgezellen)leven eerst de lat lager te leren leggen. Bijvoorbeeld door meer te leren genieten van de dingen die je doet. En om dan te kijken of jij jezelf nog steeds verwijten maakt over de dingen die jij jezelf nu kwalijk neemt.

  2. Je hebt geen zelfvertrouwen

    Je bent iemand die eerder ziet wat er mis kan gaan dan wat er goed kan gaan. En daardoor heb je geen vertrouwen in jezelf. Want zodra je ook maar iets begint te doen of te zeggen, kan er van alles misgaan. Je twijfelt dan ook altijd of je iets moet doen, hoe je dat moet aanpakken, en wat er dan in je omgeving zal gebeuren. Zowel voordat je iets doet of zegt als daarna.
    Hoe goed jij het ook in die verbroken relatie(s) gedaan hebt, je zult jezelf altijd in twijfel blijven trekken. Want er is per slot van rekening iets misgegaan: je relatie is verbroken. En in jouw ogen had je dat moeten zien aankomen, en het moeten voorkomen. Je blijft in je hoofd dan ook allerlei scenario’s afspelen wat er was gebeurd in je relatie als je dit gedaan, dat gezegd of dit nagelaten had. In plaats van wat je destijds deed, zei of naliet. En zelfs als de relatie niet verbroken was, had jij jezelf nu nog steeds bij van alles en nog wat in twijfel getrokken.
    Jouw uitdaging is in mijn ogen dan ook om in je (vrijgezellen)leven eerst je zelfvertrouwen te leren vergroten. Bijvoorbeeld door minder te leren luisteren naar de mensen om jou heen, en meer naar jouzelf. En om dan te kijken of jij nog steeds twijfels hebt over de dingen die jij jezelf nu kwalijk neemt.

  3. Je vindt altijd dat je mensen tekort doet

    Je bent iemand die altijd en overal voor andere mensen klaarstaat. Je ziet en voelt automatisch wat andere mensen nodig hebben. En je biedt uit jezelf aan om hen te geven wat ze tekort komen. Maar er zijn zoveel mensen om jou heen die je hulp wel zouden kunnen gebruiken.
    Achteraf gezien vind je dan ook altijd wel weer dat je iemand tekort gedaan hebt. Mensen om jou heen zeggen dat jij jezelf teveel wegcijfert, en weleens wat meer voor jezelf mag zorgen. Maar zelf vind je dat zij wat meer oog moeten hebben voor wat de mensen om hen heen nodig hebben.
    Hoe goed jij het ook in die verbroken relatie(s) gedaan hebt, je zult jezelf altijd verwijten blijven maken. Want jouw partner kwam per slot van rekening iets bij jou tekort. Anders was ie in jou ogen niet weggegaan. Je ziet dan ook altijd wel weer iets anders wat je nog voor hem of haar had kunnen betekenen. En zelfs als de relatie niet verbroken was, had jij nu nog steeds bij van alles en nog wat gevonden dat je tekortschoot.
    Jouw uitdaging is in mijn ogen dan ook om in je (vrijgezellen)leven eerst evenveel te leren nemen als geven. Bijvoorbeeld door je eigen behoeftes belangrijker te leren maken en meer prioriteit te geven.En om dan te kijken of jij nog steeds vindt dat je tekortschoot met de dingen die jij jezelf nu kwalijk neemt.

     

Is de keuze die ik nu gemaakt heb wel de juiste?

 

 
 
Daar sta je dan.
Net als de persoon op het plaatje heb je zojuist een keuze gemaakt. Maar je durft je hoofd er niet om te verwedden dat dit de juiste keuze is voor jou.
In het verleden heb je namelijk al gemerkt dat je door een verkeerde keuze je eigen hoofd kunt stoten, of andere mensen voor het hoofd kunt stoten (het verband op het hoofd in het plaatje). Of je bent bang dat je dingen over het hoofd hebt gezien, en straks spijt krijgt als haren op je hoofd (de haren rondom het verband op het plaatje).
 

Je keuze verdient een compliment:

Door te kiezen heb je in ieder geval wel de moed gehad om 1 keuzemogelijkheid (de vastgehouden tak op het plaatje) belangrijker te maken dan de andere alternatieven (de takken achter de persoon op het plaatje). Er zijn ook vrijgezellen die alles en iedereen altijd even (on)belangrijk maken, en daardoor geen keuzes kunnen maken. Je mag jezelf dus best wel even een schouderklopje geven dat jij nu wel gekozen hebt!
 

Vragen die jou kunnen helpen inschatten of je de juiste keuze voor jezelf gemaakt hebt:

  1. Geeft deze mogelijkheid jou meer rust, kracht, energie, plezier, veiligheid, zelfredzaamheid, authenticiteit, succes, onmisbaarheid of kwaliteit dan de andere keuzemogelijkheden?
  2. Als je met jouw verstand hebt gekozen: Voel je na deze keuze blijdschap, enthousiasme, opluchting, tevredenheid of voldoening?
  3. Als je met jouw intuïtie hebt gekozen: Kun je ook onderbouwen waarom dit een goeie keuze zou kunnen zijn?
  4. Als je met jouw emoties hebt gekozen: Is dit een verstandige keuze? En hoe voelt het morgen om deze keuze te maken?
  5. Als je een hekel hebt aan twijfelen: heb je hiervoor gekozen omdat je echt achter deze keuze staat, of alleen maar om van het getwijfel af te zijn?
  6. Hoe serieus neem je deze keuze? Durf je ervoor te gaan en te staan?
  7. Heb je zelf de knoop doorgehakt? Of volg je alleen het advies op van de mensen in wie je het meeste vertrouwen hebt?
  8. Heb je dit gekozen omdat je het echt wilt bereiken? Of omdat dit het meest haalbaar is, en de grootste kans heeft op succes?
  9. Heb je hiervoor gekozen omdat het jou iets brengt, of omdat het andere mensen iets brengt?

 

Omgaan met je angst voor spijt en gemis:

Zodra je een keuze maakt (wat voor keuze dan ook!) zeg je “Ja” tegen 1 ding of tegen 1 groep dingen. En daardoor zeg je op dat moment automatisch “Nee” tegen alle andere mogelijkheden.
Je kan dan ook bang worden dat je spijt gaat krijgen, of dat je de andere mogelijkheden (bijvoorbeeld andere vakantiebestemmingen, feesten, films, bezigheden, banen of geldbestedingen) gaat missen.
Zelf had ik daar regelmatig last van. Vooral van het laatste.
Maar aan “Nee” zeggen tegen andere mogelijkheden ontkom je helaas niet! En in de toekomst kijken kunnen we niet. Ook als je alsnog een andere mogelijkheid kiest, hou je hetzelfde. Het enige alternatief is om helemaal niet te kiezen, en dan kiezen andere mensen of de omstandigheden op een gegeven moment wel voor jou. Je angst voor spijt of voor gemis zal je jammer genoeg dus moeten verduren.
 

Omgaan met de reactie van de buitenwereld:

Zodra je iets belangrijk maakt en ervoor gaat staan, roep je onvermijdelijk reacties in de buitenwereld op:
Misschien waardering, zoals: “Wat een goed/mooi idee”, “Wat knap”, “Wat dapper”. Wellicht kritiek: “Hoe haal je dat nou in je hoofd?”, “Je bent niet goed bij je hoofd”. Mogelijk afwijzing: je krijgt op je kop, valt buiten de groep, hoort er niet meer bij, of krijgt allerlei dingen naar je hoofd gesmeten. En wie weet ook steun: “Zullen we samen even de koppen bij elkaar steken?”, “Ik ben er voor je”, “Geef het maar aan als ik iets voor je kan doen”.

Voor kritiek en afwijzing was ik zelf altijd bang. En met steun wist ik, hoe aardig en goed bedoeld ook, meestal niet goed raad. Want ik wilde graag alles zelf doen. Zodat ik niets terug hoefde te doen, niemand eeuwig dankbaar hoefde te zijn, en van niemand afhankelijk werd.
De kunst is in mijn ogen om de mening van andere mensen niet bij voorbaat al buiten je te houden. Want als je bij voorbaat al een muur optrekt, loop je ook de adviezen mis die jouw energie, tijd en geld kunnen besparen. Daardoor put jij jezelf uit, en maak jij het jezelf lastiger om je hoofd boven water te houden.

Heb je eenmaal de mening van mensen om je heen tot je door laten dringen, dan is het een uitdaging om bij jezelf te blijven. Om de tips waar je wat mee kunt ter harte te nemen, je keuze te verfijnen of bij te stellen, en weer verder te gaan.
En om niet te stoppen of water bij de wijn te doen, alleen maar omdat je graag onrust of een conflict wilt voorkomen, waardering in plaats van kritiek wilt, bang bent om de steun van mensen om je heen kwijt te raken, of bang bent om niet leuk gevonden te worden. Ook al lukt het je om je omgeving tevreden te stellen door jezelf aan te passen of weg te cijferen, dan word je zelf wel steeds ontevredener en onrustiger. En dat maakt jouw vrijgezellenleven steeds onprettiger en onbevredigender.
Maar makkelijk is het zeker niet om een evenwicht te vinden tussen je eigen behoeftes en de behoeftes van andere mensen. Om respectvol naar je eigen behoeftes te zijn én naar de behoeftes van andere mensen. Zelf worstel ik daar ook nog wel mee.