Hoe je mensen van nature helpt, vertelt veel over hoe je in het (vrijgezellen)leven staat

 

 
 
Hoe je mensen om je heen te hulp schiet, verklapt veel over hoe je omgaat met jouw buitenwereld, met gebeurtenissen en met mensen in het algemeen.
Het kan zijn dat je mensen ongevraagd helpt: je krijgt zelf de indruk dat iemand wel wat hulp kan gebruiken, stapt vervolgens zelf op hem of haar af, en bedenkt na het horen van het probleem zelf waar de ander mee geholpen zou kunnen zijn.
Of misschien help je mensen juist gevraagd: je wacht eerst af tot mensen zelf op jou afstappen en jou om hulp vragen, en vraagt vervolgens aan hen welke hulp ze kunnen gebruiken.
En er is ook nog een tussenvorm: je wacht eerst af tot iemand op jou afstapt en jou om hulp vraagt, en na het horen van het probleem bedenk je zelf een oplossing voor hem of haar.

 

Het (vrijgezellen)leven van ongevraagde helpers

Help je mensen van nature ongevraagd, dan vertrouw je in je leven op je eigen oordeel, en weet je wat je wel of niet wilt.
Je komt in beweging zodra je daar behoefte aan hebt, zonder eerst te wachten tot alle omstandigheden in je buitenwereld ideaal zijn. Loop je daarbij tegen een obstakel, een probleem of tegenslag aan, dan ga je daar zelf mee aan de gang, en vind je al snel een oplossing.
Je neemt zelf de touwtjes in handen en maakt je eigen regels. Je laat je niet gauw door iets of iemand tegenhouden, en je vindt het tegelijkertijd moeilijk en spannend om je leven op een positieve manier door je omgeving te laten beïnvloeden.
Je neemt zelf de verantwoordelijkheid voor je eigen leven en kijkt bij alles wat er gebeurt ook naar jouw eigen aandeel erin. En je bent ervan overtuigd dat je veel tot stand kunt brengen. Daarbij vaar je jouw eigen koers, en sta je niet erg open voor de tips, adviezen, ideeën en inbreng van andere mensen.
Verder heb je het vertrouwen dat je mensen iets te bieden hebt, en sta je alleen voor hen klaar als je de indruk hebt dat ze genoeg verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen situatie. Accepteren mensen je hulp niet, dan kun je opdringerig worden. En wijzen mensen jouw oplossing af, dan denk je dat ze hun eigen situatie nog niet goed genoeg doorzien, en zie je dat als een extra bewijs dat ze jouw hulp toch echt nodig hebben. Je bent beter in hulp geven dan in hulp ontvangen, en doet dingen het liefst zelf. En dat kan ertoe leiden dat je jouw eigen draagkracht overschat, over jouw eigen grenzen heengaat, en uitgeput of opgebrand raakt.

 

Het (vrijgezellen)leven van gevraagde helpers

Help je mensen van nature gevraagd, dan vertrouw je in je leven meer op het oordeel van andere mensen dan op je eigen oordeel. Je weet niet zo goed wat je wel en niet wilt, of geeft voorrang aan wat anderen graag willen.
Je komt in beweging zodra andere mensen daarom vragen, of zodra jij je veilig of rustig genoeg voelt. Je deelt jezelf niet zo gauw, blijft liever wat onzichtbaar, en vindt het moeilijk en spannend om in gezelschap voor je eigen mening en voor je eigen behoeftes uit te komen.
Je wacht op de juiste of ideale omstandigheden in je buitenwereld voordat je actie onderneemt. Loop je daarbij tegen een obstakel, een probleem of tegenslag aan, dan ga je hier samen met anderen mee aan de gang of maak je het onbelangrijk. En de manier waarop je er samen met anderen mee omgaat, vind je meer van belang dan de oplossing. Want fijne contacten met andere mensen, een gezellige sfeer en een respectvolle samenwerking zijn heel belangrijk en waardevol voor jou.
Je maakt in overleg met andere mensen keuzes, of blijft wikken en wegen als de mensen om je heen tegengestelde meningen of adviezen hebben. Je laat je leven graag op een positieve manier door je omgeving beïnvloeden, en hecht veel waarde aan tips, adviezen, ideeën en inbreng van andere mensen.
Je wordt graag gesteund door een betrouwbaar iemand met veel invloed of kennis, een religie, een levensbeschouwing, een groep mensen, of gemeenschappelijke regels/normen/waarden. Voor gebeurtenissen zoek je een verklaring in de buitenwereld, en je loopt het risico dat je de schuld op anderen of op omstandigheden afschuift, of dat je jezelf een slachtoffer van de omstandigheden voelt.
Verder heb je het vertrouwen dat mensen elkaar iets te bieden hebben, en sta je gauw voor mensen klaar. Accepteren mensen je hulp niet, dan respecteer je dat en blijft je aanbod voor hulp staan. En wijzen mensen jouw oplossing af, dan laat je hen hun eigen oplossing kiezen, en help je hen daarmee. Je bent ook goed in hulp ontvangen, en doet dingen het liefst samen. Dat kan ertoe leiden dat je mensen over je heen laat lopen, en dat je het contact kwijtraakt met je eigen meningen, behoeftes, gevoelens of grenzen.

 

Het (vrijgezellen)leven van halfgevraagde helpers

Help je mensen van nature halfgevraagd, dan vertrouw je in je leven op je eigen oordeel, en weet je wat je wel en niet wilt. Tegelijkertijd ben je bescheiden, voorzichtig, verlegen, onzeker, bang voor afwijzing, of op jezelf.
Je komt in beweging zodra andere mensen daarom vragen, of zodra jij je veilig of rustig genoeg voelt. Je kijkt eerst even de kat uit de boom: je deelt jezelf niet meteen en blijft liever eerst wat onzichtbaar.
Je wacht op de juiste of ideale omstandigheden in je buitenwereld voordat je actie onderneemt. Loop je daarbij tegen een obstakel, een probleem of tegenslag aan, dan vind je na goed nadenken een oplossing, doorvoel je het, of bekijk je de positieve kant van het verhaal.
Je neemt zelf de touwtjes in handen. Je laat je niet gauw door iets of iemand tegenhouden, en laat je leven graag op een positieve manier door je omgeving beïnvloeden.
Voor gebeurtenissen zoek je een verklaring in de buitenwereld, en je loopt het risico dat je de schuld op anderen of op omstandigheden afschuift, of dat je jezelf een slachtoffer van de omstandigheden voelt.
Je bent ervan overtuigd dat je veel tot stand kunt brengen. Daarbij vaar je jouw eigen koers, en sta je niet erg open voor de tips, adviezen, ideeën en inbreng van andere mensen.
Verder heb je het vertrouwen dat je mensen iets te bieden hebt, en sta je voor hen klaar als je de indruk hebt dat ze open staan voor jouw informatie, raad, methode of oplossing. Wijzen mensen jouw oplossing af, dan denk je dat ze hun eigen situatie nog niet goed genoeg doorzien, en laat je het hen verder zelf maar uitzoeken. Je bent beter in hulp geven dan in hulp ontvangen, en doet dingen het liefst zelf. En dat kan ertoe leiden dat je jouw eigen mogelijkheden, kennis of vaardigheden overschat, dat je geconfronteerd wordt met je eigen gebrek aan daadkracht, je eigen beperkingen of je eigen incompetentie, en dat je vast komt te zitten.

 

Mijn uitnodiging aan jou

Ik nodig jou uit om eens te kijken hoe je mensen van nature helpt: ongevraagd, gevraagd of halfgevraagd.
En om daarna te onderzoeken wat je uit de bijbehorende beschrijving hierboven wel en niet in je leven herkent.
Mocht je hierbij ervaringen of inzichten opdoen die weleens interessant of leerzaam kunnen zijn voor jouw medevrijgezellen, deel die dan gerust in een reactie onder dit artikel.
 

Hoe makkelijk trek jij ‘foute’ mannen of vrouwen aan?

 

 
 
Kom jij eigenlijk nooit een ‘foute’ man of vrouw tegen? Of loop jij de ene na de andere ‘foute’ man of vrouw tegen het lijf, met alle gevolgen van dien?
Op het moment dat je een ‘foute’ partner ontmoet, voelen bepaalde Ikken van jou zich meteen tot hem of haar aangetrokken. Terwijl andere Ikken hem of haar al gauw afkeuren en de deur willen wijzen.
Geef je één van je Ikken haar zin, zonder goed naar de mening van je andere Ikken te luisteren, dan krijg je in ieder geval een innerlijk conflict. Ook blijf je dan hoogstwaarschijnlijk onnodig lang bij een ‘foute’ partner, omdat je alle waarschuwingen van je andere Ikken in de wind slaat.
Ga je in plaats daarvan een innerlijke dialoog aan met je 9 Ikken en neem je op basis daarvan een beslissing waar ze zich allemaal in kunnen vinden, dan voel je innerlijke rust, ook als je voor een ‘foute’ partner kiest. En zodra die partner te ver gaat, trekken bepaalde Ikken aan de bel, en kun je op tijd jouw grenzen aangeven.

 
 
Dit is hoe jouw 9 Ikken tegen een ‘foute’ man of vrouw aankijken:

 

Een ‘foute’ man of vrouw komt bij mij niet verder dan de voordeur!

  • Jouw Perfecte Ik wil graag een plezierige relatie, met zo min mogelijk pijn en met zoveel mogelijk vrijheid.
    Zodra ze dan ook merkt dat jouw relatie haar teveel pijn, te weinig plezier en te weinig vrijheid oplevert, wil ze ermee stoppen.
  • Iets soortgelijks geldt voor jouw Harmonieuze Ik. Zij wil graag een gelijkwaardige, respectvolle, gezellige en harmonieuze relatie. En zodra ze merkt dat die gelijkwaardigheid en dat respect ver te zoeken zijn, en dat je relatie haar steeds (innerlijke) conflicten oplevert, heeft ze er geen zin meer in.
  • Jouw Verstandige Ik weet zich niet zo goed raad met haar emoties, want ze wil graag objectief blijven en haar hoofd erbij kunnen houden. Een ‘foute’ partner roept dan ook al gauw teveel emoties bij haar op, en ze neemt daarom al snel afstand van hem of haar. Ook is zelfredzaamheid essentieel voor haar, en ze laat zichzelf dan ook nooit afhankelijk maken van een ‘foute’ partner.

 

Een beetje ‘fout’ mag een partner van mij wel zijn hoor!

  • Jouw Perfecte Ik wil graag dat je relatie zo goed mogelijk is, en heeft een uitgesproken mening over wat een ‘goede’ relatie en een ‘goede’ partner is.
    In haar ogen is sowieso elke partner wel ‘fout’, want ze heeft strenge normen en eisen. Maar ook al irriteert zij zich aan alle imperfecties van je partner, het geeft haar wel voldoening om jouw partner en je relatie continu te verbeteren. Je partner mag wat haar betreft dan ook best wel wat ‘fout’ zijn: bijvoorbeeld een licht criminele inslag hebben, zodat ze hem of haar weer op het ‘rechte pad’ kan brengen.
  • Jouw Presterende Ik wil alles als een prestatie en als een succes zien, en dus ook je relatie. Aan een relatie die van een leien dakje gaat valt voor haar geen enkele eer te behalen. En zodra je partner een beetje ‘fout’ is, maar je Presterende Ik van te voren weet dat ze nog wel van hem of haar kan ‘winnen’, kan je Presterende Ik trots zijn op haar eigen prestaties tijdens je relatie. Ze zoekt dan vooral een partner die regelmatig dingen zegt of doet waardoor de relatie dreigt te mislukken, en die ze vervolgens toch weer zover weet te krijgen dat de relatie door kan gaan.

 

Een ‘foute’ partner heeft wel wat!

  • Jouw Behulpzame Ik wil continu een verschil, en het liefst hét verschil, maken in het leven van andere mensen. En hoe kan dat nou beter dan bij een (‘foute’) man of vrouw, die hele goede intenties heeft, maar tot zijn of haar eigen spijt en frustratie steeds weer terugvalt in het oude gedrag (bijvoorbeeld een verslaving)? Ze heeft dan ook de neiging om ‘probleemgevallen’ aan te trekken. En omdat mensen helpen in haar bloed zit en haar eerste natuur is, kunnen dat ook probleemgevallen zijn waarbij ze eigenlijk al van tevoren weet dat het helpen onbegonnen werk is: dan blijft ze ervan verzekerd dat ze nodig blijft voor haar partner en dat ze iets aan zijn of haar leven kan blijven toevoegen. Iemand die zichzelf kan redden, kan zíj namelijk niet meer redden.
  • Jouw Krachtige Ik wil continu voelen en zien hoe sterk ze is, door regelmatig voor iets te knokken en door regelmatig de (woorden)strijd met mensen aan te gaan. En de strijd aangaan is makkelijk voor haar, omdat ze ervan overtuigd is dat mensen zonder enige twijfel misbruik maken van haar zachtheid, mildheid en zwakheden, en dat het recht van de sterkste geldt.
    In relaties heeft ze dan ook de neiging om mensen aan te trekken die (uiteraard!) niet te vertrouwen blijken te zijn, en met wie ze de strijd aan moet gaan. Ze kiest daarbij vaak mensen uit die een echte uitdaging voor haar zijn, en verliezen is voor haar geen enkele optie. Dit kunnen bijvoorbeeld gewelddadige partners zijn, partners die een meester zijn in manipuleren (daar heeft ze een bloedhekel aan, want ze heeft duidelijkheid nodig), partners die goed zijn in een psychologische oorlogsvoering, of een mannelijke of vrouwelijke ‘femme fatale’ (ze is dol op sex, omdat haar dat meteen veel energie, en soms ook een gevoel van macht, geeft).
  • Jouw Gevoelige Ik wil aan de ene kant graag een hele (fijn)gevoelige partner hebben, bij wie ze niet bang hoeft te zijn om afgewezen te worden, die veel diepgang heeft, en met wie ze een diepe emotionele band heeft. Maar helaas zijn dat in haar ogen toch ook vaak wel weer alledaagse en voorspelbare mensen. En ze houdt juist van mensen die anders zijn dan anderen, die spannend zijn, en die intense emoties bij haar oproepen. Ja, en in dat geval kom je al gauw bij een ‘foute’ man of vrouw terecht. Aan de ene kant baalt ze van de pijn die zo’n ‘foute’ partner bij haar oproept. En aan de andere kant komt ze juist door zo’n partner heel goed bij haar gevoel, heeft ze echt het gevoel dat ze leeft, en hoeft ze nooit bang te zijn dat alles voorspelbaar, vlak, oppervlakkig en een sleur wordt.

 

Ik wil die ‘foute’ mannen of vrouwen écht niet, maar trek ze toch aan!

  • Jouw Beschermende Ik wil jou beschermen tegen alle risico’s, en dus ook tegen alle ‘foute’ mannnen of vrouwen. Zodra ze gezien of gehoord heeft dat ze het risico loopt om hen tegen te komen, stelt ze zich dan ook in alle details voor hoe die partners zijn, wat ze jou kunnen aandoen en hoe je jezelf daar het beste tegen kunt wapenen. In haar hoofd ziet ze een ‘foute’ partner dan ook regelmatig voor zich, en alles waar je aandacht naar toegaat in je binnenwereld wordt groter in je buitenwereld. In plaats van jou te beschermen tegen ‘foute’ mannen of vrouwen door zich zo grondig mogelijk op hen voor te bereiden, trekt ze hen daardoor juist onbedoeld aan.
  • Jouw Genietende Ik en jouw Verstandige Ik proberen allebei weg te blijven bij emoties: je Genietende Ik bij onplezierige emoties en je Verstandige Ik bij alle emoties. Zodra ze merken dat ze die emoties niet langer meer kunnen negeren, en dat het tijd wordt om ze serieus te nemen, weten ze niet goed hoe ze bij die emoties moeten komen want dat hebben ze nog nooit geleerd. En ze kunnen dan een ‘foute’ partner aan gaan trekken, die hen telkens weer in hun emoties weet te brengen, en op zo’n manier dat ze er niet meer voor weg kunnen lopen.
  • Jouw Harmonieuze Ik houdt zich bij alles wat ze zegt en doet in, uit angst voor conflicten met mensen om haar heen. Zodra ze merkt dat ze zichzelf daardoor steeds meer wegcijfert, steeds onzichtbaarder wordt en zichzelf kwijt begint te raken, kan ze daar zelf niet goed verandering meer in brengen omdat ze nooit geleerd heeft om zichzelf te uiten. Ze kan dan een ‘foute’ partner aan gaan trekken die zo stellig is en zo over haar heen loopt, dat ze gedwongen wordt om zichzelf te uiten en haar grenzen aan te geven.
  • Het kan zijn dat een ‘foute’ man of vrouw zo ver afstaat van de normen en waarde van jouw Perfecte Ik, dat ze niets met hem of haar te maken wil hebben. En dat zij tegelijkertijd een zelfde soort karaktereigenschap heeft als die ‘foute’ man of vrouw, maar dan in een veel minder extreme vorm. Die eigenschap in zichzelf vindt ze zo fout, dat ze die zo goed onderdrukt dat ze ‘m totaal niet meer lijkt te hebben. Maar hoe meer je iets in je binnenwereld onderdrukt, hoe meer je het gaat tegenkomen in je buitenwereld. En ‘foute’ partners kunnen haar een karaktereigenschap zo extreem terugspiegelen, dat ze die wel onder ogen móet zien: eerst bij de ander en daarna bij zichzelf.

 

Hoe de normen en waarden van je Perfectionistische Ik jou een onwrikbare zekerheid geven én jou koppig maken

 

 
 
Jouw Perfectionistische Ik heeft van nature allerlei normen en waarden: zonder dat ze die stuk voor stuk hoeft te bedenken, en zonder dat ze daar ook maar enige moeite voor hoeft te doen. Ze voelt gewoon automatisch en instinctief aan wat wel en niet hoort, wat wel en niet het juiste is, en wat wel en niet goed is.
Ze is dan ook een belangrijk deel van jouw geweten. Naast jouw intuïtie, die haarfijn aanvoelt wanneer je een belangrijke grens van jezelf overschrijdt, en die dat zacht en subtiel aan je laat merken.

 

Een onwrikbare zekerheid

 
Juist omdat jouw Perfectionistische Ik haar normen en waarden aanvoelt en niet hoeft te bedenken, kan ze niet goed uitleggen en onderbouwen waarom ze die heeft: ze voelt gewoon dat die normen en waarden voor haar kloppen.
En dankzij die normen en waarden weet ze altijd precies wat ze moet doen, en hoe iets beter kan.

Het mooie daarvan is dat je hierdoor een hele stabiele basis krijgt, die voor jou nooit ter discussie staat en die jou dus een onwrikbare zekerheid geeft.
Want wat andere mensen ook zeggen, en met welke tegenargumenten, mentale redenen of feiten ze ook aan komen zetten, je voelt gewoon duidelijk dat jij er anders tegenaan kijkt.
In de ogen van jouw Perfectionistische Ik klopt wat andere mensen zeggen dan ook vaak niet, of leggen ze de lat te laag. En omdat ze zelf geen argumenten en redenen voor haar normen en waarden heeft, zijn er ook geen argumenten en redenen die in een discussie onderuit gehaald kunnen worden.

Haar normen en waarden overleven dus elke discussie, elk verschil van mening, elk meningsverschil en elk conflict.
Met andere woorden, wat er ook in je buitenwereld gebeurt, je kunt gewoon op je onwrikbare normen en waarden blijven vertrouwen en blijven terugvallen. En dat zorgt je hele leven lang voor houvast, duidelijkheid, zekerheid en veiligheid.

 

Koppigheid

 
Onwrikbare normen en waarden hebben tegelijkertijd ook een keerzijde.
Juist doordat je er gevoelsmatig zo van overtuigd bent dat jouw eigen normen en waarden kloppen, en dus niet ter discussie staan, kun je regelmatig van mensen om je heen te horen krijgen dat je zo koppig, onverzettelijk of halsstarrig bent. En dat ze met jou geen dialoog aan kunnen gaan, op de momenten dat ze last hebben van jouw normen of waarden.
Ook is het lastig voor je om je eigen normen en waarden bij te stellen, zodra je zelf tot de ontdekking komt dat bepaalde normen of waarden niet (meer) voor jou werken, jou belemmeren of zelfs tegen je werken: gevoelsmatig lijken ze in beton gegoten te zijn.

Of iets wel of niet perfect is, beoordeelt je Perfectionistische Ik door zich voor te stellen of het in welk opzicht dan ook nog beter kan. En als je maar lang genoeg naar iets kijkt, dan zie je vanzelf wel iets wat nog beter kan: elk voetbalveld heeft wel een grassprietje dat niet groen genoeg is, niet recht genoeg staat, of niet de juiste hoogte heeft.
Op een gegeven moment kun je dat gaan inzien en de lat wat lager willen gaan leggen.

Wat wel of niet hoort, zijn over het algemeen meningen waar je Perfectionistische Ik nog nooit bewust bij stilgestaan heeft: idealen, opvattingen, regels of vooroordelen van jezelf, van belangrijke mensen in je jeugd, van autoriteiten (mensen met in jouw ogen macht of gezag), van de maatschappij, van je cultuur of van ideologieën/religies/levensbeschouwingen.
En op een gegeven moment kun je er behoefte aan krijgen om die meningen tegen het licht te houden, en om open en eerlijk te kijken of je nog steeds achter ze staat en of ze nog steeds voor je werken.

 

Je eigen normen en waarden bijstellen

 
Zodra je de lat lager wil leggen of je eigen normen en waarden wil bijstellen of versoepelen, kun je jouw Perfectionistische Ik jammer genoeg niet met verstandelijke argumenten, mentale redenen of feiten overhalen om er anders tegenaan te kijken. Net zoals dat andere mensen voorheen ook nooit bij jou gelukt is.

Maar gelukkig is er wel een andere manier om dit voor elkaar te krijgen. Onder elke norm en waarde van je Perfectionistische Ik zit namelijk minimaal 1 diepe en onbewuste overtuiging verborgen. In totaal hebben we ongeveer 10 diepe basisovertuigingen, die volledig bepalen hoe we tegen onszelf, andere mensen, onze omgeving en ons (vrijgezellen)leven aankijken. Deze basisovertuigingen vormen samen onze echte ‘onwrikbare’ basis, maar zijn gelukkig met enige moeite wél bij te stellen. En bij het veranderen van een diepgewortelde overtuiging, veranderen jouw normen en waarden automatisch mee.

Daarnaast kun je jouw Perfectionistische Ik ook bepaalde praktische inzichten geven als je de dialoog met haar aangaat: zolang ze maar duidelijk ziet dat dingen daardoor in de praktijk beter gaan, staat ze er wel voor open.

 

Tot slot

 
Nog even voor de duidelijkheid: de normen en waarden van jouw Perfectionistische Ik zijn meningen van haarzelf die in haar ogen voor de hele wereld gelden, en voor jou in het bijzonder: dus eigenlijk vaststaande regels voor iedereen en voor elke situatie.

Deze normen en waarden zijn dus NIET hetzelfde als de voorkeuren van je Genietende Ik, je Gevoelige Ik en je Krachtige Ik.
Je Genietende Ik voelt aan welke keuze haar het meeste plezier geeft, je Gevoelige Ik voelt aan welke keuze haar de meeste emoties oplevert en je Krachtige Ik voelt aan welke keuze haar de meeste kracht en energie geeft.
Voelen deze 3 Ikken op een gegeven moment aan dat ze minder plezier, minder emoties of minder energie van iets krijgen dan ze willen, dan kiezen ze als het nodig is voor iets wat hun meer oplevert.
Hun voorkeur hangt dus af van hoe ze zich op dat moment voelen, en blijft dus niet hun hele leven hetzelfde.

Ook zijn deze normen en waarden NIET hetzelfde als de goed onderbouwde en goed doordachte meningen van je Verstandige Ik.
Jouw Verstandige Ik kan zichzelf pas een mening vormen als ze alle relevante informatie verzameld heeft, op juistheid heeft gecontroleerd, heeft geanalyseerd en op een rijtje heeft gezet. Terwijl jouw Perfectionistische Ik meteen aanvoelt wat ze vindt, en dus geen enkele informatie nodig heeft. Je Verstandige Ik kan dan ook wél goed uitleggen waarom ze iets vindt, in tegenstelling tot je Perfectionistische Ik.
Verder zijn de meningen van je Verstandige Ik objectief, en niet subjectief zoals de meningen van je Perfectionistische Ik.
En zodra iemand maar met overtuigende verstandelijke argumenten, met goede mentale redenen, of met meetbare of onweerlegbare feiten aankomt, stelt je Verstandige Ik haar mening bij op basis van de nieuwe informatie.
 

Door onze 9 allergrootste behoeftes ontstaan er automatisch 9 Ikken in onszelf

 

 
 
Als vrijgezel, en als mens, hebben we allemaal 9 universele levensbehoeftes (9 basisbehoeftes): veiligheid, plezier, succes, perfectie, onszelf zijn, harmonie, kracht, kennis en nodig zijn.
Ongeacht of we die behoeftes wel of niet erkennen, en of we die behoeftes wel of niet bevredigen.

 
Het bijzondere is dat we voor de bevrediging van de ene basisbehoefte weer andere karaktereigenschappen nodig hebben dan voor de bevrediging van andere basisbehoeftes.
Om succes te krijgen kijken we bijvoorbeeld naar het doel (het resultaat). En om plezier te maken kijken we juist naar de weg ernaar toe (het proces).
Om ons veilig te voelen is het verstandig om ons aan de regels te houden. En om echt onszelf te kunnen zijn willen we onszelf juist niet laten beknotten door regels.
Om perfectie na te streven moeten we kunnen zien wat er niet is, wat de verschillen zijn en wat er beter kan. En om ons harmonieus en vredig te voelen, kijken we juist naar wat er wel is en naar overeenkomsten.
Als we krachtig willen zijn, dan nemen we zelf het initiatief. En als we harmonie willen hebben, dan laten we juist liever andere mensen het initiatief nemen.
Als we ons veilig willen voelen dan vragen we graag advies en steun aan andere mensen. En als we ons krachtig willen voelen, dan gaan we juist liever onze eigen gang.

 
Daarnaast willen we het liefst dat op elk moment van de dag al onze 9 basisbehoeftes bevredigd zijn, zodat we ons optimaal gelukkig voelen.
Eén deel van ons wil zich graag veilig voelen, een ander deel van ons wil op hetzelfde moment plezier hebben, weer een ander deel van ons wil op datzelfde moment succes hebben, enzovoort.
Daardoor ontstaan er in onszelf 9 verschillende delen, die elk hun eigen behoeftes hebben (1 basisbehoefte plus een aantal behoeftes die daarvan in het verlengde liggen), die elk hun eigen karaktereigenschappen hebben, en die op elk moment van de dag in ons zitten: onze 9 Ikken.
Dit zijn ze:

  1. Onze Beschermende Ik (op zoek naar veiligheid, zekerheid en steun)
  2. Onze Genietende Ik (op zoek naar plezier en blijheid)
  3. Onze Presterende Ik (op zoek naar succes)
  4. Onze Perfectionistische Ik (op zoek naar perfectie)
  5. Onze Gevoelige Ik (op zoek naar echt zichzelf zijn en leven vanuit haar gevoel)
  6. Onze Harmonieuze Ik (op zoek naar harmonie, rust, gezelligheid en tevredenheid)
  7. Onze Krachtige Ik (op zoek naar kracht, energie en uitdagingen)
  8. Onze Verstandige Ik (op zoek naar kennis, objectiviteit, redelijkheid en zelfredzaamheid)
  9. Onze Behulpzame Ik (op zoek naar een gevoel van nodig zijn)

 
Als Wijze Ik bepalen we op elk moment van de dag zelf welke van de 9 Ikken we op de voorgrond laten komen.
Laten we al onze 9 Ikken even vaak en even lang op de voorgrond komen, dan komen ze allemaal tot hun recht, dan worden al hun behoeftes vervuld, en dan voelen we totale bevrediging en innerlijke vrede.
Laten we onze favoriete Ikken vaker op de voorgrond komen dan de andere Ikken, dan stoppen we meer tijd, energie en aandacht in het bevredigen van onze favoriete behoeftes, en blijft er minder tijd, energie en aandacht over voor de bevrediging van onze andere behoeftes. Ook laten onze minder favoriete Ikken zich op een gegeven moment niet meer naar de achtergrond duwen, en beginnen ze ons te laten zien en te laten horen dat zij er ook nog zijn en eveneens recht op aandacht hebben. Met als gevolg dat we weinig bevrediging voelen en last krijgen van innerlijke conflicten.

 
De praktijk wijst helaas uit dat we allemaal 1 meest favoriete Ik hebben (onze LievelingsIk), en dat daar 99 procent van al onze tijd, energie en aandacht naar toegaat.
Vinden we in plaats daarvan een goede balans tussen onze 9 Ikken, dan zijn we weer helemaal in evenwicht. En dan kunnen we in elke situatie in vrijheid kiezen welke Ik ons op dat moment het beste kan helpen:

  • Op de momenten dat we iets goed en zorgvuldig willen doen, zetten we onze Perfectionistische Ik in voor meer perfectie of onze Presterende Ik voor meer succes. En op de momenten dat we iets minder belangrijks doen, wat dus niet perfect hoeft, zetten we onze Harmonieuze Ik in voor harmonie en rust in onze binnenwereld, of onze Genietende Ik voor plezier.
  • Op de momenten dat we ons emotioneel voelen, geven we onze Gevoelige Ik de ruimte om onszelf te zijn. En op de momenten dat we genoeg hebben van onze emoties en graag een oplossing willen, zetten we de feiten en mogelijkheden op een rijtje met onze Verstandige Ik.
  • Op de momenten dat we iets belangrijks of iets wat we eng vinden willen zeggen of doen, schakelen we onze Krachtige Ik in voor meer kracht. En op de momenten dat er niet echt iets is wat we per se willen zeggen of doen, laten we onze Harmonieuze Ik meegaan in wat andere mensen zeggen en doen, voor meer harmonie en rust in de buitenwereld. Of laten we onze Beschermende Ik meegaan in wat de meerderheid wil om ons in gezelschap veilig te voelen.
  • Op de momenten dat we zelf belangrijke behoeftes voelen, zetten we onze Krachtige Ik in voor meer kracht of onze Presterende Ik voor meer succes. En op de momenten dat onze eigen behoeftes bevredigd zijn, kunnen we onze Behulpzame Ik inzetten, om andere mensen te helpen om hun behoeftes te vervullen, en om het gevoel te krijgen dat we nodig zijn en iets toevoegen.
  • Op de momenten dat we met gevaren of bedreigingen geconfronteerd worden, laten we onze Beschermende Ik fantaseren over wat er allemaal mis kan gaan en over wat we in elk van die scenario’s kunnen doen. En zodra we tegen kansen aanlopen, vragen we onze Genietende Ik om te fantaseren over alle mogelijkheden die we hebben en over de eerste stappen die we kunnen zetten.

 
Als je dit allemaal zo leest, wat zou dan weleens jouw LievelingsIk kunnen zijn (de Ik waar het grootste deel van jouw tijd, energie en aandacht naar toe gaat)?
 

Welke oncomfortabele gevoelens onderdrukken, ontkennen en negeren jouw 9 Ikken?

 

 
 
Slechts 1 van jouw 9 Ikken houdt van alle gevoelens: hoe meer intense gevoelens er zijn, hoe meer jouw Gevoelige Ik opleeft (het gevoel krijgt dat ze leeft). Ongeacht om wat voor soort gevoelens het gaat.
Maar jouw 8 andere Ikken willen juist helemaal geen gevoelens hebben, of alleen maar comfortabele gevoelens voelen.
Dus onderdrukken, ontkennen en negeren ze alle oncomfortabele gevoelens die in jou opborrelen als je bijvoorbeeld alleen op de bank zit:

Imperfecte gevoelens

Jouw Perfectionistische Ik wil alleen gevoelens voelen die goed zijn en horen. En dus beheerst ze alle gevoelens die in haar ogen fout, verkeerd of slecht zijn, zoals bijvoorbeeld: woede, jaloezie, afgunst, arrogantie, minachting, onverschilligheid, haat, wraakgevoelens of lust.

Onpraktische gevoelens

Jouw Presterende Ik wil de hele dag door jouw eigen doelen bereiken. En jouw Behulpzame Ik wil de hele dag door andere mensen helpen om hun doelen te bereiken.
Daar hebben ze al hun aandacht en energie voor nodig. En het is voor hen dan ook praktischer en handiger om je eigen gevoelens te onderdrukken. Je gevoelens leiden hen namelijk alleen maar af, dragen niets bij aan de gestelde doelen, en zorgen voor extra tijdsverspilling en energieverspilling.

Onveilige gevoelens

Jouw Beschermende Ik wil zich de hele dag door veilig en dapper voelen. En ze negeert daarom alle gevoelens waardoor ze zich niet meer veilig voelt, zoals: angst, onzekerheid, twijfel, ongerustheid en bezorgdheid.

Conflictveroorzakende gevoelens

Jouw Harmonieuze Ik wil de hele dag door graag vrede en harmonie in haar buitenwereld en binnenwereld. En ze verdooft dan ook alle gevoelens die conflicten kunnen veroorzaken in haar buitenwereld of binnenwereld, zoals: ontevredenheid, onrust, twijfel, arrogantie, rebelsheid en woede.

Verzwakkende gevoelens

Jouw Krachtige Ik wil zich de hele dag door sterk en energiek voelen. En ze ontkent alle gevoelens waardoor ze zich zwak, slap of laf voelt, zoals: angst, onzekerheid, verlegenheid, twijfel, verwarring, machteloosheid, zachtheid, mildheid, tederheid, medeleven en liefde. Woede daarentegen geeft haar van alle gevoelens juist de meeste kracht en energie.

Onplezierige gevoelens

Jouw Genietende Ik wil graag de hele dag door plezier hebben en blij zijn.
En dus redeneert ze alle gevoelens weg die haar plezier kunnen bederven of die haar minder leuk gezelschap kunnen maken, zoals: verdriet, chagerijnigheid, serieusheid, somberheid en boosheid.

Alle gevoelens

Jouw Verstandige Ik wil de hele dag door haar hoofd erbij houden en een helder hoofd hebben.
Maar gevoelens vertroebelen haar geest, en zorgen ervoor dat ze niet meer logisch kan nadenken, niet meer objectief naar de feiten kan kijken, het overzicht verliest en onredelijk kan worden.
Daarom schuift ze alle gevoelens zoveel mogelijk aan de kant.

 

Door je gevoelens heengaan

Doorvoel gevoelens zolang ze nog niet heftig zijn

Gevoelens zijn net als het water in een pannetje op het vuur: hoe langer je ze negeert, hoe meer ze in je binnenwereld gaan borrelen, totdat ze onherroepelijk gaan overkoken, en gaan leiden tot een woedeuitbarsting, een huilbui, een depressie of een burn-out op meestal een heel ongelegen moment.
Door je gevoelens te negeren, hoop je dat ze weggaan. Maar in plaats daarvan worden ze heftiger en heftiger, totdat het kookpunt bereikt wordt.
En dan zijn ze zo heftig geworden, dat je ze niet meer kunt negeren en dat het zwaar wordt om ze te doorvoelen. Negeren werkt dus averechts.
Doorvoel gevoelens dan ook zo gauw mogelijk, het liefst meteen,voordat ze zwaarder worden en beginnen te borrelen. Hoe lichter gevoelens nog zijn, hoe makkelijker het voor jezelf is om ze te doorvoelen. En door je eigen weerstand tegen je gevoelens maak je het alleen maar zwaarder (en onnodig zwaar!) voor jezelf.

Doorzie wat je gevoelens jou duidelijk willen maken

Oncomfortabele gevoelens zijn te vergelijken met de waarschuwingslampjes in een auto.
Ze geven aan dat er een probleem is en dat het tijd wordt om een onvervulde behoefte te bevredigen.
Gevoelens negeren is dan ook vergelijkbaar met het plakken van een sticker op een waarschuwingslampje in de auto, of met het stukslaan van een waarschuwingslampje van je auto.
Maar je onvervulde behoefte blijft dan steeds langer onbevredigd, en als je niet uitkijkt dan loopt het probleem meer en meer uit de hand.
Net als een automotor die heter en heter wordt en vervolgens oververhit raakt, kan dan bijvoorbeeld ook je woonsituatie, je financiële situatie, je baan of een beginnende relatie gaan stranden.

Geniet ook van je comfortabele gevoelens!

Tussen de oncomfortabele gevoelens komen er ook veel fijne gevoelens naar boven.
Vergeet niet om daar heerlijk van te genieten!
Dat maakt het doorvoelen van de minder comfortabele gevoelens ook meteen een stuk prettiger.
En hoe meer onpretttige gevoelens je doorvoelt, hoe minder er nog overblijven om te doorvoelen, en hoe meer ruimte er komt voor prettige gevoelens …
 

Waarom jouw Gevoelige Ik zich een buitenbeentje voelt tussen alle stelletjes om jou heen

 

 
 
Als bijna iedereen om jou heen een relatie lijkt te hebben, dan kan jouw Gevoelige Ik zich eenzaam en een buitenbeentje gaan voelen.
In haar beleving hebben al die andere mensen blijkbaar een bepaalde eigenschap waardoor zij wél een partner kunnen krijgen en houden, en heb jij die eigenschap (nog) niet.
En liggen al die niet-vrijgezellen blijkbaar wél goed in de markt, terwijl jij keer op keer afgewezen wordt (of zelfs helemaal niet opgemerkt wordt!) door de mensen met wie jij wel een relatie zou willen.
Met als gevolg dat jij je voor jezelf kunt gaan schamen en dat je jezelfminderwaardig kunt gaan voelen.

 
Door dat gevoel van eenzaamheid en anders zijn, wil je Gevoelige Ik aan de ene kant graag net als de mensen om jou heen een partner hebben. Als jij namelijk net zoals andere mensen bent, dan hoor je erbij, en word je gewaardeerd in plaats van afgewezen.
Aan de andere kant wil ze, hoe gek dat misschien ook klinkt, juist geen partner. Want hoe langer jij zonder partner bent, hoe meer je naar een partner gaat verlangen, hoe meer emoties je gaat voelen en hoe meer je het gevoel krijgt dat je leeft.

 
Dus of je nou wel of niet een relatie aangaat, je Gevoelige Ik blijft ontevreden.
Ga je wel een relatie aan, dan mist ze het intense gemis van een partner en het diepe verlangen naar een partner, en voelt ze veel minder emoties dan ze wil (als het aan haar ligt, dan voelt ze de hele dag door intense emoties).
Ga je geen relatie aan, dan mist ze het erbij horen en de waardering van niet-vrijgezellen, en is ze bang om afgewezen te worden door de grote groep niet-vrijgezellen omdat ze anders is.
En zolang je deze ontevredenheid in jezelf voelt, heb je een innerlijk conflict.

 
De enige manier om weer innerlijke vrede te vinden, is om met jouw Gevoelige Ik de dialoog aan te gaan.
Je kunt haar helpen inzien dat iedereen uniek is, en dat dus ook alle niet-vrijgezellen van elkaar verschillen. Er bestaat dan ook niet zoiets als: net als alle andere mensen zijn (een grijze muis zijn). Want er zijn op deze hele wereld geen twee mensen te vinden die er precies hetzelfde uitzien, die precies dezelfde ervaringen opgedaan hebben, die precies hetzelfde op die ervaringen gereageerd hebben, en die op elk moment van de dag precies dezelfde gevoelens, gedachten, meningen, verlangens, herinneringen en fantasieën hebben. Zelfs het lichaam, de binnenwereld en de ervaringen van tweelingen zijn niet 100 procent hetzelfde: ze kunnen bijvoorbeeld andere moedervlekken hebben, andere vrienden en vriendinnen hebben, zich net wat anders voelen of gedragen, ander werk hebben, en zullen in ieder geval niet altijd gelijktijdig dezelfde partner hebben 😉 . Kortom, ieder van ons verschilt van alle andere mensen op deze wereld, en we hebben dus evenveel kans als alle andere mensen om gewaardeerd te worden of om door ons anders zijn afgewezen te worden. Ongeacht of we nou vrijgezel zijn of niet-vrijgezel zijn.
Daarnaast kun je jouw Gevoelige Ik helpen inzien dat ze niet alleen als vrijgezel maar ook als niet-vrijgezel intense emoties kan voelen. Want mensen in een relatie worden door hun partner een spiegel voorgehouden en kunnen zichzelf daardoor flink tegenkomen. Ook lopen ze in een relatie tegen moeilijkheden, tegenslagen of problemen aan waar ze samen uit moeten zien te komen. En ze kunnen zich in de loop van de tijd gaan ergeren aan hun partner of aan de relatie zelf. Al met al genoeg emoties dus!

 
Zodra jouw Gevoelige Ik deze twee dingen inziet, maakt het haar niet meer uit of jij nou vrijgezel of niet-vrijgezel bent.
Je stopt met jezelf afwijzen en naar beneden halen, je gaat openstaan voor hoe jouw (liefdes)leven zich ook gaat ontvouwen, en je zult een heerlijke innerlijke rust gaan voelen …
 

Hoe je Beschermende Ik jou onbedoeld angstiger maakt, door zichzelf voor te bereiden op alles wat er mis kan gaan

 

 
 
Jouw Beschermende Ik wil zich graag de hele dag door veilig en zeker voelen, en zichzelf beschermen tegen alles wat er maar mis kan gaan. Zeker met al die risico’s, gevaren en bedreigingen die tegenwoordig op de loer liggen.
Ze voelt zich veilig zodra ze van te voren precies weet wat er gaat gebeuren en wat voor consequenties dat voor haar heeft.
En ze voelt zich zeker zodra ze precies weet hoe ze met onveilige situaties om moet gaan: wat ze kan doen om die situaties te ontlopen, om die situaties te veranderen of om de schade voor haar zoveel mogelijk te beperken.

 
Vooraf precies weten wat er gaat gebeuren is alleen wel een probleem: hoe in hemelsnaam komt ze daar nou achter?
Ze kan natuurlijk proberen om steeds met haar verstand in te schatten en te voorspellen wat haar allemaal te wachten zal staan.
Maar je hoeft alleen maar naar je eigen relaties en je eigen banen te kijken, om te zien dat er genoeg situaties zijn die je met je verstand niet kunt voorzien, doorzien en onder controle kunt krijgen.

 
Toch heeft je Beschermende Ik daar gelukkig wel een oplossing voor: want ook al weet ze niet precies wat er gaat gebeuren, ze weet wel wat er allemaal kán gebeuren. Met name wat er allemaal mis kan gaan.
En dus is ze zo handig om zich alle denkbare onveilige scenario’s voor te stellen, en in haar hoofd te oefenen wat ze in elk van die situaties het beste zou kunnen doen.
Zichzelf van te voren grondig voorbereiden op alles wat er mis kan gaan lijkt dan ook heel verstandig: het geeft haar meer veiligheid, meer zekerheid en meer bescherming.
En als ze zichzelf van te voren maar goed genoeg voorbereid heeft op alle mogelijke scenario’s, dan kan het op het moment zelf altijd alleen nog maar meevallen: ze wordt dan niet meer verrast door welke gebeurtenis ook en ze weet dan meteen wat ze precies moet doen, zonder zichzelf nog door haar angst en haar onzekerheid te laten verlammen.
Vanaf het moment dat ze zich grondig voorbereid heeft op wat haar te wachten staat, voelt ze zich dan ook minder ongerust, minder bezorgd, minder onzeker, minder angstig, veiliger en meer gerustgesteld.

 
Alhoewel, is dat eigenlijk wel zo?
Want zichzelf grondig voorbereiden op ALLES wat er mis kan gaan betekent eveneens (of juist): zichzelf uitgebreid voorbereiden op de allerergste dingen. Ook als de kans erop eigenlijk heel klein is maar de gevolgen ervan voor haar heel groot kunnen zijn (bijvoorbeeld aanslagen).
En door zichzelf de allerergste dingen, en haar mogelijke reacties daarop, uitgebreid en levendig voor te stellen in haar fantasiewereld, begint het pas echt tot je Beschermende Ik door te dringen wat er wel niet allemaal mis kan gaan. Ze wordt zich bewust van risico’s waar ze eerst nog helemaal niet bij stil gestaan had, en ziet in hoe gevaarlijk zelfs het naar buiten gaan al kan zijn.
Met als gevolg dat de ongerustheid, bezorgdheid, onzekerheid of angst die ze al voelde voordat ze zich zo goed ging voorbereiden, tijdens en na het voorbereiden alleen maar groter wordt in plaats van kleiner, na het zien van al dat mogelijke onheil. En met als risico dat ze het na verloop van tijd dan maar veiliger vindt om gewoon thuis te blijven, en dat ze zichzelf leuke dingen gaat ontzeggen en zichzelf gaat afzonderen en isoleren.

 
Betekent dit nou dat je jouw Beschermende dan maar beter kunt verbieden om zich van te voren voor te bereiden op alles wat er mis kan gaan?
Nee hoor, want in allerlei onbekende, onzekere, risicovolle, gevaarljke of bedreigende situaties kan dit juist heel handig en praktisch zijn: bijvoorbeeld een scheiding, een verbroken relatie, het zoeken van een nieuwe woning, de voorbereiding van je vakantie, financiële probemen, een reorganisatie op je werk, ontslag, een solicitatie, een conflict of een onverwachte tegenvaller.
Maar in andere situaties kan het jezelf zo grondig voorbereiden jou juist erg tegenhouden: je kunt moeilijk knopen doorhakken, het duurt lang voordat je in actie of in beweging komt, je voelt je voortdurend ongerust/bezorgd/onzeker/angstig/wantrouwend, je kunt niet spontaan op mensen en gebeurtenissen reageren, je voorbereiden op alle mogelijke situaties kost je teveel tijd, je ziet continu beren op de weg, je concentreert je meer op wat je niet wil dan op wat je wel wil, en je bent steeds met je aandacht bij de toekomst in plaats van bij het hier-en-nu.

 
Zodra je merkt dat je last krijgt van de grondige voorbereiding van jouw Beschermende Ik, kun je haar beter maar vragen om zichzelf nu maar even niet voor de zoveelste keer zo klakkeloos voor te bereiden op alle mogelijke onveilige scenario’s.
En in plaats daarvan kun je meer gaan vertrouwen op je Krachtige Ik, die ook in jou zit.
Jouw Krachtige Ik ziet tegenslag als een uitdaging, heeft genoeg energie en kracht om voor zichzelf op te komen, en heeft genoeg doorzettingsvermogen en daadkracht om te krijgen wat ie nodig heeft.
Door erop te vertrouwen dat je Krachtige Ik er is op het moment dat er iets misgaat, geef je jouw Krachtige Ik de toestemming en ruimte om tevoorschijn te komen zodra dat nodig is.
Zodat jij je vooraf steeds minder zorgen hoeft te maken, de noodzaak steeds meer wegvalt om je vooraf op alle mogelijke situaties voor te bereiden, en jij je steeds zelfverzekerder en sterker gaat voelen …